Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

Święci › Wiek 6 › Życiorysy › Święty Agapit I

ŚWIĘTY · PAPIEŻ

Święty Agapit I

Dzień wspomnienia
22 kwietnia
Okres
Wiek 6

Życie

Święty Agapit I pochodził z Rzymu, będąc synem kapłana Gordiana, który zginął w zamieszkach za czasów papieża Symmacha. Po pełnieniu posługi archidiakona został wybrany na Stolicę Piotrową w 535 roku. Zaledwie objął rządy w Kościele, dał dowód niezwykłej sprawiedliwości: wobec zgromadzonego duchowieństwa publicznie spalił anatemę, którą jego poprzednik Bonifacy II rzucił na Dioskura, przywracając pokój i pojednanie wśród rzymskiego kleru.

Jego pontyfikat przeniknięty był stanowczą obroną porządku kościelnego i prawowierności. Zatwierdził postanowienia synodu w Kartaginie dotyczące postępowania z nawróconymi z arianizmu oraz gorliwie dbał o dyscyplinę kościelną w Galii. W owym czasie gocki król Teodahad, w obawie przed wojskami bizantyńskiego wodza Belizariusza, zmusił sędziwego papieża do podjęcia misji dyplomatycznej do Konstantynopola do cesarza Justyniana. Aby pokryć koszty podróży, Agapit musiał zastawić święte naczynia Kościoła Rzymskiego.

Do Konstantynopola przybył w lutym 536 roku, witany z najwyższymi honorami. Choć polityczna misja powstrzymania wojny nie przyniosła powodzenia, jego pobyt na Wschodzie przyniósł wspaniałe zwycięstwo wierze katolickiej. Na stolicy patriarszej w Konstantynopolu zasiadał Antym, skryty monofizyta, którego cesarzowa Teodora wyniosła bezprawnie wbrew kanonom kościelnym i postanowieniom Soboru Chalcedońskiego. Agapit stanowczo odmówił wejścia w jedność z nim, dopóki ten nie złoży prawowiernego wyznania wiary i nie powróci do swej prawowitej diecezji w Trapezuncie.

Gdy cesarz Justynian pod wpływem cesarzowej zagroził mu wygnaniem, nieustraszony biskup Rzymu odparł władcy, że przybył ujrzeć chrześcijańskiego monarchę, a znalazł nowego Dioklecjana, którego pogróżki wcale go nie przerażają. Ujęty odwagą papieża i dostrzegłszy herezję Antyma, cesarz ustąpił. Papież Agapit użył pełni swej władzy: złożył z urzędu uzurpatora Antyma i osobiście wyświęcił nowego, prawowiernego patriarchę Menasa, co było bezprecedensowym wydarzeniem w historii Kościoła. Cesarz Justynian przekazał papieżowi pisemne wyznanie prawowiernej wiary, które Agapit przyjął, roztropnie zauważając, że świeckim nie przysługuje prawo nauczania wiary, lecz z radością wita przywiązanie cesarza do Ojców. Wkrótce po tym triumfie prawowierności Agapit zachorował i zmarł w Konstantynopolu 22 kwietnia 536 roku, po dziesięciu miesiącach chwalebnego pontyfikatu. Jego ciało w ołowianej trumnie przewieziono do Rzymu i uroczyście złożono w bazylice świętego Piotra.

Kult i patronat

Wspomnienie liturgiczne świętego Agapita I na Zachodzie i Wschodzie przypada 22 kwietnia, w dniu jego śmierci, podczas gdy pamiątkę jego pochówku w Rzymie wspominano także 20 września. Martyrologium Rzymskie czci jego pamięć w Konstantynopolu, podkreślając jego walkę o wolny wybór biskupa Rzymu, umocnienie prawdziwej wiary na Wschodzie i wyświęcenie patriarchy Menasa. W sztuce ukazywany jest w uroczystych szatach papieskich z tiarą, z księgą prawowiernych dekretów i przed tronem cesarskim. Odbiera cześć jako patron wolności Kościoła, prawowierności i jedności ze Stolicą Piotrową.

Tego samego dnia, 22 kwietnia, wspomina się również