Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

Święci › Wiek 13 › Życiorysy › Święty Gilbert z Caithness

Święty Gilbert z Caithness
Kliknij, aby powiększyć
×
Święty Gilbert z Caithness
Święty Gilbert z Caithness. Źródło obrazu: Wikimedia Commons

ŚWIĘTY · BISKUP

Święty Gilbert z Caithness

Dzień wspomnienia
1 kwietnia
Okres
Wiek 13
Śmierć
1245

Życie

Święty Gilbert z Caithness (znany również jako Gilbert de Moravia) urodził się pod koniec XII wieku w Szkocji, w szlacheckiej rodzinie możnowładców z Moray. Od wczesnej młodości poświęcił się służbie kościelnej, uzyskując tytuł magistra oraz gruntowne wykształcenie teologiczne. Przez wiele lat służył jako archidiakon diecezji Moray, gdzie wyróżniał się nieskazitelnością, troską o sprawiedliwość i bezinteresowną pracą dla Kościoła.

Gdy na północy Szkocji buntownicy zamordowali jego poprzednika, biskupa Adama, król Aleksander II zwołał zgromadzenie, na którym około 1223 roku Gilbert został wybrany na nowego biskupa Caithness. Powierzone mu terytorium było niezwykle niebezpieczne, niedostępne i nękane konfliktami ze starym możnowładztwem skandynawskim, które opierało się porządkowi kościelnemu. Aby lepiej chronić stolicę diecezji i wiernych, Gilbert przeniósł stolicę biskupią z niebezpiecznego Halkirk na południe, do miasta Dornoch.

Tam na własny koszt rozpoczął budowę wspaniałej katedry w Dornoch, organizując kapitułę katedralną na wzór słynnej kapituły w Lincoln. Gilbert był niestrudzonym pasterzem; odwiedzał najbardziej odległe wioski, nauczał prosty lud i godził zwaśnione klany. Przetłumaczył psalmy i ewangelie na ojczysty język gaelicki, aby Dobra Nowina była dostępna każdemu wiernemu. Wzniósł także kilka hospicjów i schronisk dla ubogich oraz schorowanych wędrowców. Na łożu śmierci pozostawił swoim kapłanom i ludowi trzy złote zasady, którymi sam żył: nikomu nie wyrządzać krzywdy, cierpliwie znosić Boże próby i nikomu nie dawać zgorszenia. Zmarł w rezydencji biskupiej w Scrabster 1 kwietnia 1245 roku.

Cuda

Tradycja podaje, że wrogowie Kościoła usiłowali kiedyś spalić księgi rachunkowe i inwentarze dóbr diecezjalnych, aby wywołać zamęt i doprowadzić do upadku diecezji. Gilbert pokornie oddał się modlitwie i księgi odnaleziono w cudowny sposób, całkowicie nienaruszone pośród popiołu i ognia. Wśród ludu przetrwało również pradawne podanie, mówiące o tym, że dzięki jego modlitwie i błogosławieństwu został pokonany straszliwy potwór niszczący owe północne krainy.

Kult i patronat

Święty Gilbert czczony jest w Kościele katolickim 1 kwietnia. Jest ostatnim szkockim świętym wpisanym do ogólnego kalendarza kościelnego przed reformacją. Jego ciało spoczęło w katedrze w Dornoch, a jego grób był jednym z najważniejszych miejsc pielgrzymkowych w Szkocji, gdzie aż do XVI wieku na jego relikwie składano najbardziej uroczyste przysięgi. Jest głównym patronem miasta Dornoch i Caithness. W sztuce przedstawiany jest jako biskup z pastorałem, trzymający model katedry w Dornoch lub otwartą Ewangelię.

Tego samego dnia, 1 kwietnia, wspomina się również