ŚWIĘTY · PREZBITER
Święty Jan de Matha
- Dzień wspomnienia
- 17 grudnia
- Okres
- Wiek 13
- Śmierć
- 1213
Życie
Święty Jan de Matha urodził się 23 czerwca w miejscowości Faucon w Prowansji, w szlacheckiej i pobożnej rodzinie, jako syn Eufemiusza i Marty. Matka od najmłodszych lat uczyła go miłości do ubogich i chorych, zabierając go na wizyty do przytułków i więzień. Młodzieniec odebrał gruntowne wykształcenie w Aix-en-Provence, a następnie został wysłany na Uniwersytet Paryski, gdzie z wybitnym sukcesem ukończył studia teologiczne i uzyskał tytuł doktora, zyskując szacunek swoich profesorów oraz paryskiego biskupa Maurycego de Sully.
Jan przyjął święcenia kapłańskie w grudniu 1192 roku. Podczas odprawiania swojej Mszy prymicyjnej, 28 stycznia 1193 roku, doznał wstrząsającego widzenia: ujrzał Chrystusa w bieli, trzymającego za ręce dwóch jeńców z okowami na nogach, jednego chrześcijanina i jednego Maura, przy czym chrześcijański jeniec trzymał w ręku sztandar z czerwono-niebieskim krzyżem. Zrozumiawszy to jako niebiańskie wezwanie do dzieła wykupu uwięzionych chrześcijan, którzy w czasach wypraw krzyżowych cierpieli w mauretańskich lochach, Jan udał się do lasu Cerfroid w pobliżu Meaux, do doświadczonego pustelnika, świętego Feliksa de Valois, aby w modlitwie i poście przygotować się do tego wielkiego dzieła.
Wraz ze świętym Feliksem udał się do Rzymu, do papieża Innocentego III, który 17 grudnia 1198 roku bullą uroczyście zatwierdził Zakon Trójcy Przenajświętszej do spraw wykupu jeńców i potwierdził Jana jako jego przełożonego generalnego. Zakonnicy zobowiązali się przeznaczać jedną trzecią wszystkich dochodów klasztornych na wykup niewolników. Jan niestrudzenie podróżował, organizował zbiórki jałmużny i sam dwukrotnie wyprawił się drogą morską do Tunisu (w latach 1202 i 1210), skąd powrócił z setkami oswobodzonych chrześcijan. W Rzymie papież powierzył mu kościół i klasztor świętego Tomasza na wzgórzu Celius, przy których Jan wzniósł szpital dla ubogich i pielgrzymów. Tam udzielił schronienia także świętemu Franciszkowi z Asyżu, z którym połączyła go szczera duchowa przyjaźń. Wyczerpany trudami podróży, długimi postami i troską o wykupione dusze, święty Jan de Matha zmarł w Rzymie 17 grudnia 1213 roku.
Cuda
Podczas pobytu na pustkowiu Cerfroid ze świętym Feliksem, Janowi ukazał się przy źródle biały jeleń z czerwono-niebieskim krzyżem między rogami, co wskazało miejsce i habit przyszłego zakonu. Tradycja zakonna odnotowuje także cudowne ocalenia chrześcijańskich niewolników na morzu: gdy wracali z Afryki Północnej na statku, w którym niewierni połamali ster i podarli żagle, aby zatonął, święty Jan rozpostarł zamiast żagla swój płaszcz z krzyżem i padł na kolana na modlitwie, po czym pomyślny wiatr w cudowny sposób doprowadził statek prosto do chrześcijańskiego portu.
Kult i patronat
Święty Jan de Matha został pochowany w kościele świętego Tomasza na Celiusie w Rzymie, a jego święte relikwie w 1655 roku uroczyście przeniesiono do Madrytu. Jego starodawny kult potwierdził papież Aleksander VII w 1666 roku, a papież Innocenty XI wpisał go do Martyrologium Rzymskiego, nakazując obchodzenie jego wspomnienia w całym Kościele. Jego wspomnienie przypada 17 grudnia. W sztuce sakralnej przedstawiany jest w białym habicie trynitarskim z czerwono-niebieskim krzyżem na piersi, z zerwanymi kajdanami w rękach, w otoczeniu uwolnionych chrześcijańskich jeńców lub z workiem pieniędzy na okup, który otrzymuje z rąk Najświętszej Maryi Panny czczonej jako Matka Boża Dobrego Ratunku.
Tego samego dnia, 17 grudnia, wspomina się również
- Święta Bega z Andenne, wdowa Wiek 7
- Święta Wiwina z Grand-Bigard, opatka Wiek 12
- Święty Judykael, król Wiek 7
- Święty Sturmiusz z Fuldy, opat Wiek 8
- Pięćdziesięciu żołnierzy męczenników z Eleuteropolis, męczennicy Wiek 7
- Święty Krzysztof z Collesano, zakonnik Wiek 10
- Święty Modest z Jerozolimy, biskup Wiek 7