ŚWIĘTY · BISKUP
Święty Proklos
- Dzień wspomnienia
- 24 października
- Okres
- Wiek 5
- Śmierć
- 446
Życie
Święty Proklos urodził się w Konstantynopolu pod koniec IV wieku i od najwcześniejszej młodości był poświęcony służbie kościelnej. Był lektorem i pilnie uczęszczał do szkół, zdobywając znakomite wykształcenie retoryczne. Został sekretarzem patriarchy Attyka, który wyświęcił go na diakona i prezbitera. Po śmierci Attyka w 425 roku został mianowany arcybiskupem Cyziku, lecz nie objął tam stolicy z powodu sprzeciwu miejscowej ludności, pozostał więc w Konstantynopolu, działając jako ceniony kaznodzieja.
Kiedy patriarcha Nestoriusz zaczął szerzyć swoje błędne nauki przeciwko dwóm naturom w Chrystusie i przeciwko tytułowi Bożej Rodzicielki, Proklos wygłosił w katedrze w Konstantynopolu słynne kazanie w obecności samego Nestoriusza, nieustraszenie głosząc, że Najświętsza Maryja Panna jest prawdziwą Bożą Rodzicielką (Theotokos). Po złożeniu z urzędu Nestoriusza na Soborze w Efezie i śmierci jego następcy Maksymiana w 434 roku, cesarz Teodozjusz II, za uprzednią zgodą papieża Celestyna I, ustanowił Proklosa patriarchą Konstantynopola.
Jako patriarcha Konstantynopola Proklos odznaczał się wyjątkową łagodnością, mądrością pasterską i teologiczną wnikliwością. W 436 roku biskupi armeńscy zwrócili się do Proklosa w sprawie błędów Teodora z Mopsuestii, na co Proklos odpowiedział słynnym listem znanym jako Tomus świętego Proklosa, w którym wspaniale wyłożył pravowierną naukę o Wcieleniu. W 438 roku dokonał historycznego dzieła pojednania: uroczyście przeniósł nienaruszone ciało świętego Jana Chryzostoma z wygnania do Konstantynopola, składając je w kościele Świętych Apostołów w obecności cesarza, który klęcząc, prosił o przebaczenie grzechów swoich rodziców. Ze względu na swoją mądrość i obronę wiary na Soborze Powszechnym w Chalcedonie został nazwany Wielkim. Zmarł w pokoju w Konstantynopolu w 446 lub 447 roku.
Kult i patronat
Wspomnienie świętego Proklosa z Konstantynopola obchodzone jest 24 października. Martyrologium Rzymskie stale czci go jako biskupa, który odważnie ogłosił Najświętszą Maryję Pannę Bożą Rodzicielką i sprowadził ciało świętego Jana Chryzostoma z wygnania w triumfalnym przeniesieniu, zasługując na tytuł Wielkiego na Soborze Chalcedońskim. Wiąże się go również z wprowadzeniem w Konstantynopolu liturgicznego śpiewu Trisagion (Święty Boże, Święty Mocny, Święty Nieśmiertelny). W sztuce przedstawiany jest w patriarszych szatach archierejskich z omoforionem, trzymający zwój z homilią maryjną oraz ikonę Matki Bożej.
Tego samego dnia, 24 października, wspomina się również
- Święty Antoni Maria Claret, biskup Wiek 19
- Święty Arethas i 340 towarzyszy, męczennicy Wiek 6
- Święty Ewergislus z Kolonii, biskup i męczennik Wiek 6
- Święty Józef Lê Đăng Thị, męczennik Wiek 19
- Święty Magloriusz z Dol, biskup Wiek 6
- Święty Marcin z Vertou, opat Wiek 7
- Święty Senoch z Tours, prezbiter Wiek 6
- Święci Kiriak i Klaudian, męczennicy Wiek 4
- Święty Fromund z Coutances, biskup Wiek 7