ŚWIĘTA · CESARZOWA
Święta Helena
- Dzień wspomnienia
- 18 sierpnia
- Okres
- Wiek 4
- Śmierć
- 330
Wśród najbardziej czczonych: Najbardziej czczeni w obszarze chorwackim, Najbardziej czczeni w obszarze niemieckojęzycznym, Najbardziej czczeni w obszarze polskim, Najbardziej czczeni w obszarze słoweńskim
Życie
Święta Helena, cesarzowa i matka cesarza Konstantyna Wielkiego, urodziła się około połowy trzeciego wieku, najprawdopodobniej w Drepanum nad zatoką Nikomedii. Pochodziła ze skromnej rodziny; święty Ambroży w swojej mowie z okazji śmierci cesarza Teodozjusza nazywa ją oberżystką. Mimo skromnego pochodzenia została prawowitą małżonką rzymskiego wodza Konstancjusza Chlorusa. Ich jedyny syn Konstantyn urodził się w Naissus (dzisiejszy Nisz) w Mezji Górnej w 274 roku. Kiedy Konstancjusz Chlorus w 292 roku został współwładcą na Zachodzie, ze względów politycznych opuścił Helenę, aby poślubić Teodorę, pasierbicę cesarza Maksymiana Herkuliusza.
Syn Heleny, Konstantyn, pozostał jej głęboko oddany i wierny. Po śmierci Konstancjusza Chlorusa w 308 roku Konstantyn przejął władzę, wezwał swoją matkę na dwór cesarski, nadał jej wzniosły tytuł Augusty, nakazał oddawać jej najwyższe hory cesarskie i polecił bić monety z jej wizerunkiem. Pod wpływem syna, a zwłaszcza po jego zwycięstwie nad Maksencjuszem w 312 roku, Helena przyjęła chrześcijaństwo. Historyk Euzebiusz w dziele Życie Konstantyna świadczy, że stała się tak pobożną służebnicą Bożą, jakby od samego dzieciństwa była uczennicą Zbawiciela rodzaju ludzkiego. Dzięki swemu wyjątkowemu autorytetowi i hojności silnie wspierała szerzenie chrześcijaństwa oraz poświęciła się opiece nad ubogimi, potrzebującymi i całymi wspólnotami, odwiedzając kościoły w skromności i obdarowując je bogatymi darami.
W podeszłym wieku, po tym jak Konstantyn w 324 roku został jedynym cesarzem, Helena udała się z pielgrzymką do Ziemi Świętej. Tam starannie i z wielką troską nawiedziła święte miejsca narodzenia, męki i zmartwychwstania Jezusa. Poleciła wznieść dwie słynne bazyliki: jedną w Betlejem nad grotą Narodzenia Pańskiego, a drugą na Górze Oliwnej w pobliżu Jerozolimy, w miejscu Wniebowstąpienia Pańskiego, a świętą grotę ozdobiła drogocennymi dekoracjami. Jej pobyt w Jerozolimie wiąże się z odnalezieniem prawdziwego krzyża Chrystusowego, wydarzeniem, które wcześnie odnotował Rufin. W Rzymie jej rezydencją był pałac Sessorium, w którego pobliżu zbudowano bazylikę Świętego Krzyża Jerozolimskiego, gdzie złożono drogocenne relikwie męki Pańskiej. Cesarzowa Helena zmarła około 330 roku w wieku około osiemdziesięciu lat, w obecności swego syna cesarza Konstantyna.
Kult i patronat
Liturgiczne wspomnienie świętej Heleny cesarzowej obchodzone jest 18 sierpnia według Martyrologium Rzymskiego. Jej ciało zostało najpierw złożone w grobowcu cesarskim w kościele Świętych Apostołów w Konstantynopolu, a w 849 roku przeniesione do opactwa Hautvillers w francuskiej archidiecezji Reims. Jej kult wcześnie rozprzestrzenił się na całym Zachodzie i Wschodzie. W ikonografii chrześcijańskiej przedstawiana jest w stroju cesarskim z koroną na głowie, trzymająca w ręku czcigodny krzyż Pański i gwoździe męki. Jest patronką archeologów, pielgrzymów, nawróconych, budowniczych kościołów oraz matek chrześcijańskich.
Tego samego dnia, 18 sierpnia, wspomina się również
- Błogosławiona Paula Montaldi, przełożona Wiek 19
- Błogosławiony Rynald z Concorezzo, biskup Wiek 14
- Święty Agapit z Palestriny, męczennik Wiek 3
- Błogosławiony Antoni Banassat, prezbiter i męczennik Wiek 18
- Błogosławiony Wincenty Maria Izquierdo Alcón, prezbiter i męczennik Wiek 19
- Święci Męczennicy z Massa Candida, męczennicy Wiek 3
- Święty Eoniusz z Arles, biskup Wiek 6
- Święty Firmin z Metzu, biskup Wiek 5
- Święty Leon z Miry, męczennik Wiek 4
- Święty Makary Pelekocki, opat Wiek 9