ŚWIĘTY · PAPIEŻ
Święty Marceli I
- Dzień wspomnienia
- 16 stycznia
- Okres
- Wiek 4
Życie
Święty Marceli I, papież i męczennik, wstąpił na stolicę biskupa Rzymu w maju lub czerwcu 308 roku, po długim okresie wakansu stolicy po śmierci papieża Marcelina w 304 roku. Prześladowanie Dioklecjana w straszliwy sposób zniszczyło życie Kościoła rzymskiego: miejsca kultu i cmentarze zostały skonfiskowane, a regularna struktura kościelna przerwana. Wraz z objęciem władzy w Rzymie przez cesarza Maksencjusza prześladowania poniekąd osłabły, co umożliwiło wybór nowego papieża.
Papież Marceli zastał wspólnotę rzymską w wielkim rozbiciu i nieładzie. Aby odnowić życie duchowe i duszpasterskie, według dzieła Liber Pontificalis, podzielił Rzym na dwadzieścia pięć okręgów tytularnych (tituli), ustanawiając nad każdym jednego kapłana, który czuwał nad przygotowaniem katechumenów do chrztu, kierował publiczną pokutą, troszczył się o pochówek wiernych oraz obchody wspomnień męczenników. Urządził także nowy cmentarz, Coemeterium Novellae przy Via Salaria, naprzeciw katakumb świętej Pryscylli.
Jednakże działalność Marcelego szybko napotkała na ciężkie spory wewnętrzne wywołane kwestią przyjmowania do wspólnoty tych, którzy w czasie prześladowań zaparli się wiary (lapsi). Marceli jako prawdziwy i sprawiedliwy pasterz stanowczo wymagał, aby owi wierni, przed ponownym dopuszczeniem do jedności kościelnej, odbyli nakazaną pokutę kościelną za swój ciężki upadek. Wielu z upadłych braci, wiedzionych przez pewnego odstępcę, zbuntowało się przeciw papieżowi, wzgardziło pokutą i wywołało groźne zamieszki oraz walki w mieście. Z powodu owych niepokojów bezbożny Maksencjusz obwinił samego papieża, uwięził go i skazał na wygnanie pod koniec 308 lub na początku 309 roku. Wycieńczony ciężkimi trudami i cierpieniami wygnania, święty papież Marceli wkrótce zmarł na obczyźnie, osiągając chwałę męczeństwa.
Kult i patronat
Wspomnienie świętego Marcelego I, papieża, obchodzone jest 16 stycznia, jak podaje kalendarz Depositio episcoporum i Martyrologium Rzymskie. Jego święte ciało sprowadzono później do Rzymu i złożono w katakumbach świętej Pryscylli przy Via Salaria, w bazylice świętego Sylwestra. Ku jego czci w samym sercu Rzymu poświęcono słynny kościół San Marcello al Corso. Papież Damazy ułożył epigramat nad jego grobem, wysławiając go jako miłującego prawdę pasterza, który wycierpiał wygnanie w obronie pokuty i karności kościelnej. W sztuce przedstawiany jest w szatach papieskich z tiarą, często w pobliżu żłobu lub koni, co nawiązuje do późniejszej tradycji o jego uwięzieniu w cesarskiej stajni. Jest patronem stajennych, pasterzy dusz oraz tych, którzy trwają w sprawiedliwej karności.
Tego samego dnia, 16 stycznia, wspomina się również
- Święty Melas z Rhinocolury, biskup Wiek 4